Υπάρχουν μουσικοί που αν και κατάγονται από μακρινούς τόπους, έρχονται στον δικό μας και με κάποιο μαγικό τρόπο γίνονται ένα με εμάς, βρίσκοντας εδώ την προσωπική καλλιτεχνική τους Ιθάκη. Για όσους γνωρίζουν τα εγχώρια μουσικά (και δη τα της δημιουργικής αυτοσχεδιαστικής μουσικής) πράγματα, ο James Wylie είναι ένα πολύ χαρκατηριστικό παράδειγμα των προαναφερθέντων. Νεοζηλανδός στην καταγωγή, αλλά κάτοικος Θεσσαλονίκης εδώ και περίπου μια δεκαπενταετία, ο πολυεπίπεδος αυτός σαξοφωνίστας/κλαρινετίστας/συνθέτης και ερευνητής, έχει στο ενεργητικό του δεκάδες συμμετοχές σε δισκογραφικές δουλειές σηματικών ελλήνων μουσικών της τζαζ/αυτοσχεδιαστικής κοινότητας και το φθινόπωρο του 2025 ήρθε η στιγμή να κυκλοφορήσει το πρώτο του προσωπικό άλμπουμ με τον τίτλο “To OurLand” στην ετικέτα της σημαντικής νεοζηλανδικής δισκογραφικής Rattle (γνωστή μεταξύ άλλων για τις κυκλοφορίες των άλμπουμ της βραβευμένης ελληνίδας συνθέτιδος Τάνιας Γιαννούλη).

To “To Our Land” είναι ένα άλμπουμ που δεν “κατατάσσεται” εύκολα μουσικά, αλλά “φωνάζει” οτι είναι ένα βαθειά πολιτικό έργο, γεμάτο ανθρωπιά, γεμάτο με την αγωνία ενός ζοφερού παρόντος που βιώνουμε πλανητικά, αλλά ακόμη περισσότερο στη “γειτονιά” μας.  Παίρνοντας αφορμή από το ομότιτλο ποιήμα του εθνικού ποιητή της Παλαιστίνης Mahmoud Darwish, ο James Wylie μας παρουσιάζει ένα δίσκο-κραυγή αγωνίας, μια μουσική κραυγή αντίστασης, ένα “φτάνει πια” απλωμένο σε νότες. Βάση του άλμπουμ μια τετραμερής σουίτα που έδωσε το όνομα της σε όλο το έργο (“Souls in a Cage”, “Map of Absence”, “Whose Freedom?” και “In Memory”), μια μουσική σύνθεση που δονεί, συγκινεί και καθηλώνει με την ένταση της. Κορυφαία αναμφίβολα στιγμή το δεύτερο μέρος (“Map of Absence”), όπου ο Σύριος μουσικός (κι επίσης κάτοικος Θεσσαλονίκης) Ziad Rajab διαβάζει στα αραβικά το ποιήμα του Mahmoud Darwish με το κουαρτέτο πίσω αρχικά να συνοδεύει και εν συνεχεία να “εκρύγνηται”. Πέραν της σουίτας όμως, στο άλμπουμ βρίσκονται δυο ακόμη συνθέσεις, τα υπέροχα “Reflection on the Other” & “ (It’s only a) Dream”, τα οποία εναρμονισμένα πλήρως με το υπόλοιπο πνεύμα του δίσκου, το εξυψώνουν ακόμη περισσότερο σε ένα ακρόαμα άξιο πολλών ακροάσεων κι αναφοράς, ένα δίσκο απαιτητικό μα και απόλυτα ειλικρινή προς τον ακροατή, μια μουσική κατάθεση ψυχής, από έναν καλλιτέχνη που πορεύεται ξέροντας καλά να συνδυάζει την τζαζ, τον ελεύθερο αυτοσχεδιασμό και την αγάπη του για την παραδοσιακή μουσική (ελληνική κι αραβική) την οποία μελετά με πάθος εδώ και ορισμένα χρόνια.

Μαζί με τον James σε αυτό το εγχείρημα, η μικρή μουσική του οικογένεια των τελευταίων χρόνων στην Θεσσαλονίκη. Ο σπουδαίος Θοδωρής Κότσυφας στην κιθάρα (μοιάζει να βρίσκεται σε έκσταση σε πολλά σημεία του δίσκου) και οι “διόσκουροι” Βαγγέλης Βραχνός στο κοντραμπάσο και Γιώργος Κλουντζός-Χρυσίδης στα τύμπανα (οι τρεις τους συνεργάστηκαν και στους Yako Trio, αλλά και στην “Astrografia” του Βραχνού) σε μια δουλειά που ηχογραφήθηκε στα τέλη του 2024 και τις αρχές του 2025 στο Polytropon Studio και που το εξώφυλλο της κοσμεί ένας πίνακας του ίδιου του James Wylie, σαν σπασμένος καθρέφτης, σαν μια χρωματιστή εικόνα ενός γκρίζου, κατακερματισμένου κόσμου, τα κομμάτια του οποίου ο ίδιος ο James δεν χάνει την ελπίδα οτι θα μπορέσουν κάποια στιγμή να ενωθούν ξανά. Αξίζει τον κόπο να παραθέσουμε εδώ το κείμενο του Νεοζηλανδού μοσυικού που συνοδεύει την κυκλοφορία του δίσκου: “«Τα τελευταία χρόνια, ο κόσμος έχει γίνει μάρτυρας μιας αύξησης του πόνου, της ταλαιπωρίας και της συστημικής αδικίας που προκαλούνται από συνανθρώπους μας στην επιδίωξη της εξουσίας και του οικονομικού κέρδους. Εκεί που ζω, οι άνθρωποι, οι γη τους και οι πολιτισμοί της ευρύτερης περιοχής είναι βαθιά αλληλένδετοι και το βάρος αυτών των αγώνων είναι εμφανές στην καθημερινή ζωή. Πιστεύω ότι όλοι οι άνθρωποι έχουν το δικαίωμα να ζουν ειρηνικά και ελεύθερα, να ακολουθούν τις πεποιθήσεις τους και να αγαπούν και να αγαπιούνται όπως επιλέγουν. Καθώς αυτά τα θεμελιώδη δικαιώματα δέχονται ολοένα και περισσότερες επιθέσεις από παγκόσμιες δομές εξουσίας, αυτή η μουσική γεννήθηκε από ένα σημείο αντίστασης. Είναι ένα κάλεσμα για ενότητα, μια αναγνώριση του πόνου, μια χειρονομία ελπίδας και ένα όραμα για έναν πιο δίκαιο, ειρηνικό και όμορφο κόσμο».

Για το τέλος, αξίζει να διαβάσουμε το ποιήμα “To Our Land” του Mahmoud Darwish:

Στη γη μας —
την κοντινή στον λόγο του Θεού,
με ουρανό από σύννεφα για ταβάνι.
Στη γη μας —
την μακρινή απ’ τις λέξεις που στολίζουν,
τον χάρτη της απουσίας.
Στη γη μας —
τη μικρή σαν σπόρο σησαμιού,
με ουράνιο ορίζοντα… και άβυσσο κρυφή.
Στη γη μας —
τη φτωχή σαν τα φτερά μιας πέρδικας,
με ιερές γραφές… και πληγή στην ταυτότητα.
Στη γη μας —
τη σπαραγμένη απ’ τους σκισμένους λόφους,
ενέδρα ενός καινούριου παρελθόντος.
Στη γη μας —
λάφυρο πολέμου,
όπου ελευθερία σημαίνει να πεθαίνεις
από λαχτάρα και φωτιά.
Κι η γη μας, στη νύχτα την αιματόβρεχτη,
είναι πολύτιμο πετράδι — φέγγει
για εκείνους που ’ναι μακριά… μακριά.
Και φωτίζει ό,τι δεν είναι αυτή.
Όμως εμείς,
μέσα της,
πνιγόμαστε… περισσότερο κάθε μέρα.

Μπορείτε να ακούσετε/κατεβάσετε το “To Our Land” του James Wylie από εδώ: https://james-wylie.bandcamp.com/album/to-our-land